Niebo października

Tadeusz Borowski

Październik był przepiękny. Tak jak dziś pamiętam.

Niebo dziwnie przejrzyste i dziwnie głębokie

drżało w żarze południa, jak drży liść na wietrze,

próżne i niedosiężne. Dziwnie jestem smętny,

kiedy ci o tym mówię, bo cóż znaczą słowa?

Widziałem smugi dymu, które wiatr rysował

na niedosiężnym niebie, i czekałem chwili,

gdy niedosiężne niebo ku nim się pochyli,

by je w siebie pochłonąć. Potem nic już nie ma,

tylko smutek poety i do wiersza temat.

A raz widziałem niebo przez okienne szyby.

Właśnie okna kazano pootwierać w bloku,

a ja, przechodząc mimo, ujrzałem w szkle niebo,

niebo niespodziewane, przedziwne, jak gdyby

było wielkim obozem. Słupy spięte drutem,

drogi tak mi znajome, a ter powietrzne,

i zieleń trawy ciemna, jakby z dna jeziora,

mieniła się w szkle szyby. Przez niebo szedł płomień

i rdzawo lśnił na trawie rudą strugą rzeczną.

A nad tym niebem niebo dymami zasnute,

inne niebo wisiało przejrzyste i próżne

i dym pierwszego nieba w drugim niebie tonął...

i wtedy pomyślałem, że nic nie wiem jasno,

że ziemia i to wszystko, co się dzieje wokół,

jest tylko szybą szklaną dla cudzego wzroku.

Gdy wiem ktoś obraz zmącił i okno zatrzasnął.

Chwila dawno miniona. Ziemia jest prawdziwa

I wiem już, jak prawdziwe jest ludzkie cierpienie.

Lecz jak fala do brzegu, tak chwila zwątpienia

wraca do mnie dziś jeszcze, jeszcze mnie przenika,

i zawsze, kiedy patrzę na grudniowe chmury,

widzę nad nimi niebo, niebo października.

z tomu „Poezje”, 1972