Stanisław Grochowiak

Gwiazd na tarasie oglądanie

Bo jak zegar mnie minął, ja na gwiazdy patrzeć

Przetarłem szron ciemny na ciężkich powiekach...

Gwiazdom można sprzyjać, nigdy się napatrzeć,

Nie taka kondycja, Fabrizio di Salina, człowieka.

Co się zmierzy, małe. Za tęsknotą - krzyk...

Ledwo zaznaczony jako Betelgeuza...

Potem czoło zniżasz. Znów w ten wonny krzak,

Gdzie trzmieliną pachnie Galileusz we łzach.

Obojętny byłeś, Panie, żeby naraz

Księżycem i Karłem uderzyć w ten taras,

Gdzie pięć palców umiem. I tylko to tłumię,

 Co gwiazdą upadło, uwiera w rozumie.

Jeśli rozumujesz, dobrze ty mnie zrozum:

Rozum jest na gwiazdy, czy gwiazdy na rozum?

Z tomu" Liryki najpiękniejsze"

Luty

Izbę trzeba pochwalić. Stół z bierwion, bierwiono

Które dzbanki nad kuchnią podświetla czerwono. 

Stanisław Grochowiak

Tęsknię za tobą jesiennie

Tęsknię za tobą jesiennie -

Za tobą odległą

O zimne deszcze -

Szukam cię w nocy ciemnej,

W taki mrok,

W taki chłód

Tęsknota za świeżością

I bywa taka także - taka także historia

Ona w chwilach zwątpienia,

W porę grzmotu wyobraźni...

Ja sam

Sam w tej norze, gdzie wszystko przepoczwarzone

Serca w małe motocykle,

Uszy w małe aerodromy,

Domy w maszyny pełne śpiewającego mięsa.

I wówczas ta tęsknota -

Ta złota trąbka serca:

Żeby ktoś wszedł, kwiaty rzucił,

Żeby ktoś wpadł, wodę podał,

Żeby ktoś wniósł pachnące potem ciało

Z małym deszczem na włoskach pod pachami.

Żeby ktoś tak suknią mocno zawiał

Na udręczony poezją

Aksamitny pysk.

Stanisław Grochowiak

Zdzisław Beksiński

 CZYŚCI

Wolę brzydotę

Jest bliżej krwiobiegu

Słów gdy prześwietlać

Je i udręczać

Ona ukleja najbogatsze formy

Ratuje kopciem

Ściany kostnicowe

W zziębłość posągów

Wkłada zapach mysi

Są bo na świecie ludzie tak wymyci

Że gdy przechodzą

Nawet pies nie warknie

Choć ani święci

Ani są też cisi

Stanisław Grochowiak

To chyba wszystko...

To chyba wszystko, dumna panienko,

wszystkom uczynił, czegoś pragnęła:

trochę płakałem, niewiele, maleńko...

A płacz właściwie był rzewną piosenką,

bo choć sądziłaś, żeś mną owładnęła,

kochałem trochę, niewiele, maleńko...

Ot, tyle tylko aby mieć pod ręką

szczyptę tęsknoty do tęsknego dzieła,

tkliwości trochę, niewiele, maleńko...

A dzisiaj wszystko dla innego wzięłaś,

wszystkiego trochę, niewiele, maleńko...

Stanisław Grochowiak 

(To, co utrwalam...)

 ***

 To, co utrwalam, przelotne jest,

 To chwila jest - strzęp nieistotny.

 Wykopią słowa cienkie jak ości,

 Oni - o wargach soczystych jak miąższ.

 I tylko obraz im może zostanie,

 Przeczucie wiatru i nocy, i mgły.

 W ciemnym pokoju głupia dziewczyna,

 Loki jak brezent czarnozielone.

 Może zobaczą ściśniętą dłoń,

 Lichtarz przyssany do białej firany.

 Wysoki płomień, żółtość i kurz.

 Motyl popiołu wzlatujący w niebo.

Tak z moim wierszem. Tyle w nim trwania,

 Tyle w nim światła - zielone, zielone...

 - Ktoś chciał podpalić fundamenty światów,

 A teraz płacze, wyłamując dłonie. 

Stanisław Grochowiak

Modlitwa

Matko Boska od Aniołów

Matko Boska od pająków

Śnieżnych żagli smagła Pani

Sygnaturko z kolczykami

Matko Boska z żółtą twarzą

Matko Boska z orlim piórem

Matko Boska kolonialna

Łzo astralna i kopalna

Wędrująca na pirodze

Fruwająca na korwecie

Na holendrze latającym

W dumnej pozie na lawecie

Długoręka długoszyja

Złotopalca krągłogłowa

Pysznooka wąskostopa

Żyzna w ludzi jak Europa

O kopalnio naszych natchnień

O fabryko naszych pogód

O kościele naszych cierpień

Na księżyca wąskim sierpie

Matko Boska mądra taka

Żeś jak ogród z plonem łask

Rzuć najmniejszy choćby blask

W ciemne wiersze Grochowiaka 

Stanisław Grochowiak

***

Tak żyć to trudno

To jest nie do zniesienia to życie

To jest nie do zniesienia w doliny

To jest nie do zniesienia nad morze

Tak żyć to trudno

Tak żyć to trudno

To jest nie do zniesienia to życie

To życie okropne i wstydliwe jak garb

Nie do zniesienia z poddasza suszonych ryb

Tak żyć to trudno

Tak żyć to trudno

To trudno tak kochac w kółko nad pustym szlafrokiem

Nad brudna koszulą popsutym grzebieniem

Nie do zniesienia w doliny

Nie do zniesienia nad morze

Nie do zniesienia na rękach

Stanisław Grochowiak

Styczeń

Marek Szczepaniak

Jeszcze grudniem się złoci, lecz w styczniowe Idy

Wrósła śniegu zapłata w kostne światowidy.

Jeden patrzy drugiemu na tors bez oblicza,

Północy szuka wschodni. Wschód Zachód oblicza.

Wszakże tylko bieguny zna równina śniegów,

Poskromiła podróże w narkotycznym śnie głów.

Nowe drogi sznuruje mistrz niedbały – basior.

Żagiew ognia u pyska zapalił mu Hasior.

Ten się jeden co urwał z lodowatej smyczy,

Śmigłym smykiem skomlenia po pustkowiach smyczy

Czasem oko wytęży, z ironią przystanie,

Jako sanie się trudzą: tutaj nie – i tam nie.

Dymy z chałup – jedyne wiorsty dla wędrowca,

Co jak owca się błąka po znojnych manowcach.

Dawno z mrozu się odął giętki wicher bata,

Dla furmana gorzałka, dla podwik – herbata.

Ale z dębów jest łomot. Pies też przymarzł do wrót.

Dobrzy ludzie w pierzynach. Najeźdźcom wciąż odwrót.

z cyklu „Rok polski”, w tomie „Bilard”, 1975

Stanisław Grochowiak

Alia Qunhua

***

Dla zakochanych to samo staranie — co dla umarłych,

Desek potrzeba zaledwie też sześć,

Ta sama ilość przyćmionego światła.

Dla zakochanych te same zasługi — co dla umarłych,

Pokój z miłością otoczcie bojaźnią,

Dzieciom zabrońcie przystępu.

Dla zakochanych — posępnych w radości — te same suknie.

Nim drzwi zatrzasną,

Nim zasypią ziemię,

Najcięższy brokat odpadnie z ich ciał.

Wrzesień

Stanisław Grochowiak

Halina Kaźmierczak

Wśród ogrodów struchlałych, wszak jeszcze nie pustek

Puszcza w nieba się zwały maleńki Czelustek.

Na nitce pędziwietrznej lekkoduch ten lata,

Pajączek, kompan krzeczka, tkacz babiego lata.

Liść nerwy bandażuje, iskrzy ostu tutka,

Kiedy ówdzie brabanty, z kołowrotka nić tu tka.

Jest ich cała gromada, grad spadochroniarzy

Aluzją wiążą palce, palcują po twarzy -

A gdy warg całujących dotyka namiastek,

Któż nie wielbi tych dreszczu miłosnych namiastek?

Jak chłop o róg chałupy dąb o chaszcze trze pień,

Bo mu między łopatki łaskotny wlazł czerpień.

Ale jest to w naturze wieczne napomknienie,

Które w żarty frant kładzie, otrzebiają lenie.

Lekcja babich nitek zgrabnie napomyka:

Przyszła pora wieczora: niech kądziel pomyka.

Nie obrażaj się, babo, odpocznij se pilnie,

Umęczone swe rączki w ciszy zanurz i lnie. 

z tomu "Bilard"

 Podmuchy tych pustek

Stanisław Grochowiak

William Whitaker

Kto z nas nie schodzi w kopalnie dzieciństwa?

Kto z nas nie błądzi światłem po tych ścianach

Gdzie w czarnych rzeźbach węgla kamiennego

Pełno odcisków

Paproci

I zwierząt

Tu ptak wiosenny -- z której wiosny? -- zastygł

Tu pocałunek -- nieśmiały czy grzeszny?

Tu własna postać

Rozpięta w podskoku

Do czarnej wiśni na węgielnym drzewie

Byle do wiosny

Więc dalej w pokłady

Na dno dzieciństwa gdzie nagle -- za rogiem

Jest tylko echo

I szum nietoperzy

Jakby ktoś miotał kule czarnej wełny

Grudzień

Stanisław Grochowiak

Ptaki chodzą na obolałych nogach

- Miłość

Pleśń obeszła burak

Jak starca obeszła zdrada

- Miłość

Pole pole poletko

Pod śniegiem kostnieje poletko

- Miłość

z tomu „Wiersze nieznane i rozproszone”, 1996

Delikatność miłości

Stanisław Grochowiak

Delikatność miłości

Którą mi dała -

Cytryny plasterek

Nabrzmiały po brzeg

To tak jakbym po ostrzach złotych brzytew szedł

Tak mnie przywabiał cienki głos jej ciała

Lecz nagle głową

Z wysokości spadła

W czerwony otwór

Moich chłonnych ust

To tak jakbym z nagła wbił brutalny gwóźdź

W środek na balu białego zwierciadła

Upojenie

 Stanisław Grochowiak

Jest wiatr, co nozdrza mężczyzny rozchyla;

Jest taki wiatr.

Jest mróz, co szczęki mężczyzny zmarmurza;

Jest taki mróz.

Nie jesteś dla mnie tymianek ni róża,

Ani też "czuła pod miesiącem chwila" -

Lecz ciemny wiatr,

Lecz biały mróz.

Jest deszcz, co wargi kobiety odmienia;

Jest taki deszcz.

Jest blask, co uda kobiety odsłania;

Jest taki blask.

Nie szukasz we mnie silnego ramienia,

Ani ci w myśli "klejnot zaufania",

Lecz słony deszcz,

Lecz złoty blask.

Jest skwar, co ciała kochanków spopiela;

Jest taki skwar.

Jest śmierć, co oczy kochanków rozszerza;

Jest taka śmierć.

Oto na rośnych polanach Wesela

Z kości słoniowej unosi się wieża

Czysta jak skwar,

Gładka jak śmierć.

Rozmowa o poezji

Stanisław Grochowiak

Danuta Szlaga

Dziewczyna:

Czy pan ją widzi? Czy ona się śni?

Czy też nadbiega - nagła jak z pagórka?

Poeta:

Ona wynika z brodawek ogórka...

Dziewczyna:

Pan kpi.

Pan ją jedwabnie - pan ją jak motyla

Po takich złotych i okrągłych lasach...

To jest jak z Dafnis bardzo czuła chwila...

Poeta:

Owszem. Jak ostro

całowany tasak.

Dziewczyna:

Rozumiem pana. Z wierzchu ta ironia,

A spodem czułość podpełza ku sercu...

Poeta:

Dlaczego z pani jest taka piwonia ,

Co chce zawzięcie być butelką perfum?...

Zaproszenie do miłości

Stanisław Grochowiak

Vicente Romero Redondo

Masz być półsenna Teraz masz być siwa

Przy młodej twarzy to będzie jak gołąb

Masz być napięta Tylko z twarzą gołą

Którą blask wznieca to znów cień obmywa

Masz być o świcie Teraz masz być bosa

Przez szron biegnąca jak przez niski ogień

Masz być zabłąkana Wciąż myląca drogę

Jak dym przyziemny lub sarna w zakosach

Masz być zgoniona Teraz masz być stara

Drepcząca w kółko z różańcem przy ustach

Chuda - zjadliwa

Niezdarna - już tłusta

W peruce

W chórze

W gniewie

W okularach

Idę do ciebie przez zbutwiałe sny

W ciżmach z ołowiu - w koronie ze rdzy

Archeologia II

Stanisław Grochowiak

Jaką nam duszę przypiszą po wiekach,

Gdy będą chodzić po tych chłodnych miastach,

Jak bosy chłopiec na wieczornej plaży

Pośród piaskowych - kiedy stąpa - fortec?

Jaką im czułość złoży na powiekach

Architektura cmentarno-graniasta,

Sanatoryjnych pełna korytarzy,

Gdzie lista nazwisk to rodowy portret?

Jak nas wykrzeszą z tych kościanych mebli,

Które są rzeczy - ale nie przedmioty,

Bo i przedmiotom nakładamy sztandar

Swej hojnej pychy - ten zwie się pokrowiec - ?

Czyżby zechcieli, aby nas dostrzegli

W eksperymentach kontentnej niemoty,

W klekocie dzwonów, jak strąków w girlandach?

Rzecz o poezji. Dzwonniku odpowiedz.

Widziałem we śnie ląd archeologów,

Gdy obracając wiatrakami łopat,

Z popiołów kręcąc konopiaste bicze,

Grób otwierali jak królewski poród.

Wreszcie u głównej katakumby progu

Stanęli ufni, a gdy kurz już opadł,

Starczyć musiały za całe zdobycze

Kości świecące w pustelni otworu.

Nie po to przyszli. Ale po człowieka

Przydatki próżne, którymi obrasta

Odmienność nasza na łąkach cmentarzy,

Czy dziełem będzie, czy skargi świadectwem.

Jaką nam duszę przypiszą po wiekach,

Jaką im czułość złoży na powiekach

Architektura cmentarno-graniasta

Piaskowych fortec na bezludnej plaży?

Pytam niedawny, kiedy byłem dzieckiem -

Odeszli od siebie z powodu nieustaleń

Stanisław Grochowiak

Odeszli od siebie z powodu nieustaleń

Zgubili adresy i zapomnieli twarzy

Wracali do wspomnień co najwyżej z uśmiechem

Po którejś tam wódce kiedy robi się gorzko

Nie - ani ich pociąg ani też katastrofa

Ani deszcz też nie złączył To było bezpowrotne

to że bardzo kiedyś z powodu nieustaleń

Odeszli od siebie na dwa bieguny mostu